Mục lục bài viết
Nằm bên bờ sông Mã anh hùng, vùng đất Hoằng Hóa (Thanh Hóa) không chỉ nổi tiếng với truyền thống hiếu học mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử vô giá. Trong số đó, đền thờ Lương Đắc Bằng và Lương Hữu Khánh tại xã Hoằng Phong là một điểm đến tâm linh, nơi tôn vinh hai cha con bậc đại trí của dân tộc.
1. Tổng quan về Di tích lịch sử cấp Quốc gia
Di tích Đền thờ và lăng mộ Lương Đắc Bằng, Lương Hữu Khánh tọa lạc tại làng Hội Triều, xã Hoằng Phong, huyện Hoằng Hóa. Năm 1994, cụm di tích này đã chính thức được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.
Kiến trúc truyền thống đặc trưng
Ngôi đền mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lê – Nguyễn với hệ thống cột gỗ bền bỉ, mái ngói mũi hài và các họa tiết chạm khắc tinh xảo. Không gian nơi đây luôn toát lên vẻ trang nghiêm, tĩnh mịch nhưng vẫn giữ được nét gần gũi của làng quê Bắc Trung Bộ.
Những báu vật văn hóa còn lưu giữ
Hiện nay, đền thờ là nơi bảo tồn nhiều hiện vật quý giá như: các sắc phong của triều đình phong kiến dành cho hai vị, gia phả dòng họ Lương và các bức đại tự, câu đối ca ngợi công đức của bậc tiền nhân.
2. Bảng nhãn Lương Đắc Bằng – Người thầy của những bậc hiền tài
Lương Đắc Bằng (1472 – 1522) là một nhân vật lừng lẫy trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Ông đỗ Bảng nhãn vào năm 1499 và từng giữ chức Thượng thư bộ Lại dưới triều Lê.
Một nhân cách thanh liêm, chính trực
Ông nổi tiếng là vị quan cương trực, từng dâng “Trị bình thập sự” (10 việc để trị nước yên dân) lên vua Lê Tương Dực. Khi nhận thấy triều chính mục nát, ông đã chọn cách cáo quan về quê dạy học, giữ vững khí tiết của một nhà nho chân chính.
Người thầy của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
Di sản lớn nhất của Lương Đắc Bằng là sự nghiệp giáo dục. Ông chính là người thầy đã phát hiện và bồi dưỡng tài năng cho Nguyễn Bỉnh Khiêm. Trước khi mất, ông đã trao lại bộ sách quý “Thái Ất Thần Kinh” cho học trò, từ đó giúp Nguyễn Bỉnh Khiêm trở thành bậc tiên tri lừng danh.
3. Thượng thư Lương Hữu Khánh – Danh tướng văn võ song toàn
Lương Hữu Khánh là con trai của Bảng nhãn Lương Đắc Bằng. Sau khi cha mất sớm, ông được chính người học trò xuất sắc của cha mình là Nguyễn Bỉnh Khiêm nuôi dạy và truyền thụ kiến thức.
Sự nghiệp phò vua giúp nước
Thừa hưởng tư chất thông minh, Lương Hữu Khánh đã thi đỗ cử nhân và trở thành một trụ cột của triều đình Lê Trung hưng. Ông không chỉ giỏi về văn chương mà còn là một vị tướng tài ba, có công lớn trong việc chấn hưng triều đại.
Tấm gương về lòng hiếu nghĩa
Sự thành đạt của Lương Hữu Khánh là minh chứng cho sự nối tiếp truyền thống gia đình. Ông được triều đình trọng dụng, thăng đến chức Thượng thư và luôn giữ trọn đạo lý với bậc tiền nhân, làm rạng danh dòng họ tại quê hương Hoằng Hóa.
4. Ý nghĩa tâm linh và văn hóa đối với hậu thế
Ngày nay, Đền thờ Lương Đắc Bằng và Lương Hữu Khánh không chỉ là nơi con cháu họ Lương tìm về cội nguồn mà còn là biểu tượng cho tinh thần hiếu học của người dân xứ Thanh.
Hằng năm, vào các dịp lễ tiết hoặc kỳ thi quan trọng, rất đông học sinh, sinh viên tìm về đây để dâng hương, cầu mong sự thông tuệ và ý chí vươn lên trong học tập. Di tích đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục truyền thống “tôn sư trọng đạo” cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
